Jak czytać etykiety karm i suplementów dla psów i kotów? – praktyczny poradnik

5
(8)

Przeczytaj a dowiesz się:

karma dla psów- jaki mają skład

Etykiety karm i suplementów dla zwierząt to temat, który wielu opiekunów omija z braku czasu albo cierpliwości. Na pierwszy rzut oka wydają się zbiorem skomplikowanych nazw i liczb, które nic nie mówią. Często słyszymy też przekonanie, że skoro karma „spełnia normy” albo ma napis „pełnoporcjowa”, to na pewno jest zdrowa i wartościowa. Problem w tym, że prawda jest bardziej złożona.

To właśnie etykieta jest dokumentem, który zgodnie z obowiązującymi w Europie normami FEDIAF i amerykańskimi AAFCO, musi dostarczać rzetelnych informacji o produkcie. W praktyce oznacza to, że potrafiąc ją czytać, zyskujemy narzędzie do odróżnienia karmy wysokiej jakości od tej, która tylko wygląda dobrze na opakowaniu.

W tym artykule pokażemy, na co zwracać uwagę na etykiecie, jak czytać listę składników, czym różnią się naturalne i syntetyczne witaminy oraz jak przeliczać wartości odżywcze na suchą masę. Dzięki temu świadomie wybierzesz produkt, który naprawdę wspiera zdrowie Twojego psa lub kota, a nie tylko spełnia minimalne wymagania prawne.

Przeczytaj, a dowiesz się :

  • jak odróżnić wartościową karmę od tej opartej na odpadach
  • które składniki naprawdę wspierają zdrowie, a które są tylko wypełniaczem
  • dlaczego naturalne witaminy i oleje działają lepiej niż syntetyczne dodatki
  • jak prostym sposobem porównać składy karmy suchej i mokrej
  • na co patrzeć na etykiecie, by mieć pewność, że wybierasz produkt najwyższej jakości

Lista składników na etykiecie – jak czytać etykietę karmy dla psa lub kota?

Lista składników na etykiecie karmy czy suplementu musi być podawana w kolejności malejącej według masy użytego surowca. Im bardziej szczegółowy opis, tym większa przejrzystość i wiarygodność produktu. Deklaracje takie jak „piersi z kurczaka 30% czy „małż nowozelandzka 100%” świadczą o wysokiej jakości receptury i pozwalają ocenić faktyczną wartość biologiczną składników. Z kolei ogólniki w rodzaju „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” albo „mączka z mięczaków i skorupiaków” nie pozwalają określić źródła i jakości składników, a w praktyce często oznaczają zastosowanie produktów ubocznych o niskiej wartości odżywczej.

Mięso mięśniowe i podroby – różnice i wartości odżywcze

Podroby w diecie zwierząt mają szczególne znaczenie. Wątroba dostarcza witaminy A i B12, żelaza i kwasu foliowego, nerki są bogate w selen i cynk, a serca stanowią główne źródło tauryny. Jednak ich udział musi być odpowiednio kontrolowany, ponieważ na przykład nadmiar wątroby może prowadzić do hiperwitaminozy witaminy A.

Warzywa, owoce i ich przetworzone formy – co daje realną wartość

Warzywa i owoce w recepturze wnoszą błonnik, antyoksydanty i witaminy. Marchew, jabłka czy dynia wspierają mikrobiom jelitowy i neutralizują wolne rodniki. Trzeba jednak odróżniać wartościowe dodatki od tych pełniących wyłącznie funkcję technologiczną. Pulpa buraczana, czy skrobia kukurydziana często stosowane są jako wypełniacze i nie zwiększają jakości odżywczej.

Orientacyjny udział składników w diecie psa i kota (tabela jest jedynie poglądowa):

Udział % energii / masy (orientacyjnie)
Składnik PIES KOT Funkcja główna
Mięso mięśniowe 40-90% 35-70% 70-95% 60–90% główne źródło białka, aminokwasów egzogennych, żelaza hemowego i witamin z grupy B
Podroby 5-25% (wątroba max. 5% całej diety) 10–20% (wątroba max. 5% całej diety) źródło witaminy A, B12, kwasu foliowego, żelaza, miedzi
Składniki skrobiowe (zboża i bulwy) 0-25% (ryż, ziemniaki, owies, kasze) 0–5% (ryż, ziemniaki) źródło energii, błonnika i części witamin z grupy B; wspierają pracę jelit
Warzywa i owoce 8–20% (w tym owoce około 5 %) 2–10% (w tym owoce do 3%) źródło błonnika, witamin (C, K, kwas foliowy), fitozwiązków i antyoksydantów
Tłuszcze dodatkowe 2–5% (olej rybny, z nasion, drobiowy) 3–7% (olej rybny, drobiowy, z nasion) źródło NNKT (omega-3 i 6), witaminy E, wspiera zdrową skórę i sierść
Suplementy mineralne i witaminowe obowiązkowe (wapń – np. skorupki jaj, Wit. D, jod, cynk, mangan, selen; dla kota tauryna 1000-2000mg/kg w suchej masie) wyrównanie strat spowodowanych gotowaniem i braków wynikających z braku kości

Oleje i tłuszcze – jak na etykiecie karmy rozpoznać te najlepsze

Oleje w diecie psów i kotów pełnią szczególną rolę, ponieważ są nie tylko źródłem energii, ale przede wszystkim nośnikiem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K). W karmach komercyjnych oleje zwierzęce i roślinne dodawane są zwykle w ilości około 2–5% całej receptury. W praktyce oznacza to, że wszystkie składniki wymienione na etykiecie po oleju występują już w ilościach poniżej kilku procent, często w śladowych dawkach.

Sposób pozyskiwania oleju jest równie istotny jak sam surowiec. Tłoczenie na zimno pozwala zachować naturalny profil kwasów omega-3 i ogranicza ryzyko ich degradacji podczas obróbki cieplnej. Oleje rafinowane lub poddane wysokiej temperaturze tracą część bioaktywnych składników, a ich wartość biologiczna spada. Wysokiej jakości suplementy często są dodatkowo badane na obecność metali ciężkich, dioksyn i innych zanieczyszczeń środowiskowych, co zwiększa bezpieczeństwo ich stosowania u zwierząt.

Najważniejsze kwasy tłuszczowe obecne w olejach to kwasy omega-3 , omega-6 oraz omega-9. Ich proporcje są kluczowe dla efektów zdrowotnych. Nadmiar omega-6 może działać prozapalnie, natomiast odpowiednio wysoka zawartość omega-3 wspiera pracę serca, mózgu, układu odpornościowego i łagodzi stany zapalne stawów czy skóry. FEDIAF rekomenduje, by w karmie dla psów stosunek omega-6 do omega-3 mieścił się w zakresie 2:1–5:1, a dla kotów 5:1–10:1.

Skład analityczny i sucha masa – jak wybierać karmę po składzie?

Skład analityczny podawany na etykiecie obejmuje zwykle:

  • białko surowe,
  • tłuszcz surowy,
  • włókno surowe,
  • popiół surowy,
  • wilgotność (w karmach mokrych musi być podana obowiązkowo; w karmach suchych i suplementach proszkowych, jeśli brak tej informacji, przyjmuje się wartość orientacyjną około 10%).

Jak przeliczać węglowodany i wartości na suchą masę (DM)

Wszystkie te wartości są podawane w formie „as fed”, czyli z uwzględnieniem zawartości wody. Aby rzetelnie porównywać karmy mokre i suche, zawsze należy przeliczać dane na suchą masę (Dry Matter, DM). Wzór jest prosty:

Przykładowo: karma mokra z 10% białka i 75% wilgotności ma około 40% białka w suchej masie, natomiast karma sucha z 28% białka i 10% wilgotności to w rzeczywistości 31% białka DM. Oznacza to, że pozornie niskie wartości w karmie mokrej mogą oznaczać wysoką gęstość odżywczą.

Na podstawie tych parametrów można obliczyć ogólną zawartość węglowodanów w karmie:

Węglowodany (NFE) = 100 – (białko + tłuszcz + włókno surowe + popiół + wilgotność)

Jak interpretować białko, tłuszcz, popiół i węglowodany

Wysokiej jakości karmy mokre zawierają zwykle 30–60% białka i 20–30% tłuszczu w DM. Zawartość węglowodanów powyżej 25% DM wskazuje na silne rozcieńczenie surowców składnikami roślinnymi. Z kolei popiół powyżej 12% DM sugeruje użycie produktów ubocznych (np. mączek kostnych, piór, innych odpadów), które mogą obciążać nerki.

Zgodnie z wytycznymi FEDIAF 2024:

  • psy dorosłe powinny otrzymywać karmę pełnoporcjową zawierającą co najmniej 18% białka DM i 5,5% tłuszczu w suchej masie,
  • koty dorosłe, co najmniej 25% białka DM i 9% tłuszczu suchej masie,
  • węglowodany nie mają ustalonego minimum, ale ich nadmiar nie powinien obniżać strawności białka i tłuszczu (powyżej 20% w suchej masie to już stanowczo za dużo)
  • Fosfor w karmie powinien się mieścić w przedziale 0,4% do 1,6% DM, proporcja wapnia do fosforu musi wynosić od 1:1 do 2:1, co jest kluczowe dla równowagi mineralnej.

Czy wiesz, że białko w diecie psa do jeden z ważniejszych elementów prawidłowego funkcjonowania jego organizmu ? Więcej o białku dowiesz się tu : Białko w diecie psa – ile białka w karmie, jakie źródła są najlepsze i jakie mity obalamy

Witaminy i minerały – naturalne, a syntetyczne

Karmy pełnoporcjowe muszą być suplementowane witaminami i minerałami zgodnie z normami FEDIAF i AAFCO. Najczęściej producenci stosują premiksy syntetyczne, rozpoznawalne po nazwach chemicznych: retinyl acetate (witamina A), cholecalciferol (witamina D3), dl-alpha-tocopherol (witamina E), menadione (witamina K3), thiamine mononitrate (witamina B1), cyanocobalamin (witamina B12).

Przewaga naturalnych witamin i minerałów

Naturalne źródła oznaczane są inaczej np. drożdże piwne jako źródło witamin z grupy B, algi kelp jako źródło jodu, olej z łososia jako źródło witaminy D i kwasów omega-3. Badania wskazują, że naturalne formy witamin mają znacznie wyższą biodostępność. Naturalna witamina E jest 2–3 razy lepiej przyswajalna niż syntetyczna, a tiamina z naturalnych źródeł była o ponad 30% lepiej zatrzymywana w wątrobie niż jej syntetyczny chlorowodorek.

Syntetyczne formy mogą też wiązać się z ryzykiem toksyczności. Menadion (witamina K3) został zakazany w suplementach dla ludzi z powodu działań niepożądanych, takich jak uszkodzenia wątroby i hemoliza erytrocytów, ale nadal jest dopuszczony w karmach dla zwierząt.

Minerały w karmach często występują jako tanie izolaty nieorganiczne: węglan wapnia, tlenki magnezu czy fosforany. Mają one niską biodostępność, a dodatkowo w badaniach wykrywano w nich zanieczyszczenia metalami ciężkimi, m.in. ołowiem, arsenem i kadmem. Ich lepszym odpowiednikiem są formy organiczne takie jak chelaty, cytryniany, glukoniany, są rozpoznawane przez jelito jako aminokwasy lub małe peptydy i transportowane przez te same mechanizmy co białka. Dzięki temu ich biodostępność jest znacznie wyższa.

Minerały pochodzące z naturalnych źródeł, takich jak mięso, podroby, algi czy rośliny, są jednak najlepiej przyswajalne, ponieważ występują w powiązaniu z białkami i enzymami. 

Zaciekawiła cię ta część tekstu o witaminach i minerałach, więcej możesz dowiedziec się tu : Witaminy syntetyczne a naturalne

Dodatki w składzie karmy – co oznaczają naprawdę?

Na etykiecie oprócz witamin i minerałów znajdziemy także inne grupy dodatków.

Dodatki technologiczne mają przedłużać trwałość i stabilność produktu. Zalicza się do nich konserwanty, przeciwutleniacze, emulgatory czy stabilizatory. Ich zadaniem jest zapobieganie zepsuciu karmy i utrata wartości odżywczych. Warto jednak rozróżniać naturalne przeciwutleniacze (np. tokoferole) od syntetycznych konserwantów takich jak BHA czy BHT, których bezpieczeństwo jest podważane.

Dodatki sensoryczne odpowiadają za smak, zapach i wygląd karmy. To barwniki, aromaty i substancje poprawiające smakowitość. W karmach wysokiej jakości zwykle nie ma potrzeby ich stosowania, ponieważ naturalne mięso i podroby same w sobie są atrakcyjne dla zwierząt. W karmach niskiej jakości pełnią funkcję maskowania ubogich surowców.

Dodatki zootechniczne to składniki wspierające funkcje fizjologiczne, np. probiotyki, prebiotyki, enzymy czy drożdże. Mogą one realnie wspierać mikrobiom jelitowy, odporność i procesy trawienne. Jeśli ich ilości są podane w jednostkach, stanowią wartościowy dodatek.

Dodatki dietetyczne stosuje się w celu wyrównania niedoborów lub wsparcia w określonych problemach zdrowotnych. To właśnie ta kategoria obejmuje witaminy i minerały, które zapewniają minimalny poziom zgodny z normami FEDIAF i AAFCO.

Dzięki tej klasyfikacji łatwiej odróżnić dodatki potrzebne od tych, które pełnią funkcję czysto technologiczną. Świadomy opiekun powinien sprawdzać, czy na etykiecie podano źródła i dawki dodatków – wtedy wiadomo, czy rzeczywiście wno szą wartość odżywczą.

Ćwiczenie praktyczne – porównanie dwóch etykiet karm mokrych dla psa

Posiadając już, te wszystkie podane wyżej informacje zrobimy ćwiczenie na podanych przykładach, aby lepiej było zwizualizować, która etykieta wskazuje na lepszą karmę.

 

Cecha

Karma A 

Karma B  

Deklarowany skład

75% ekologiczny kurczak: 40% piersi, 15% żołądki, 10% szyjki, 5% serca, 5% wątróbki; 7,5% bio bataty; 7,5% buraki; 4% jabłka; 4% gruszki; 0,1% organiczne algi morskie; bio olej konopny; bio babka płesznik, bio pochrzyn

Mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego (w tym drób min. 4%), produkty pochodzenia roślinnego, substancje mineralne

Skład analityczny (as fed)

Białko 12,2%, Tłuszcz 8%, Włókno 1,1%, Popiół 1,4%, Wilgotność 74,9%, Ca 0,21%, P 0,16%

Białko 7%, Tłuszcz 5%, Włókno 0,4%, Popiół 3,5%, Wilgotność 80%

Sucha masa (DM)

25,1%

20%

Białko (DM)

48,6%

35%

Tłuszcz (DM)

31,9%

25%

Popiół (DM)

5,6%

17,5%

Włókno (DM)

1,5%

0,5%

Węglowodany (NFE)

ok. 2,4%

ok. 4,1%

Ca i P (DM)

Ca 0,84%, P 0,64%, stosunek Ca: P ≈ 1,31:1

brak danych

Dodatki funkcjonalne

Algi (jod, omega-3), siemię lniane (ALA), babka płesznik (prebiotyk), warzywa i owoce (antyoksydanty)

brak danych

Dodatki dietetyczne (na kg)

Wit. D3 (200 IU), Wit. E (20 mg), Wit. B1 (0,82 mg), Wit. B6 (0,55 mg), Jod (0,13 mg), Mn (0,68 mg), Zn. (1,84 mg), Cu (0,23 mg)

Wit. A (1100 IU), Wit. D3 (150 IU)

Co wynika z porównania?

Karma A reprezentuje model wysokomięsnej i przejrzystej karmy. Zawiera aż 75% mięsa z dokładnie określonych części kurczaka pochodzącego z certyfikowanych upraw ekologicznych, a także pełne warzywa i owoce bio, takie jak bataty, buraki, jabłka i gruszki. Karma ta wyróżnia się wysoką zawartością białka i tłuszczu przy niskim poziomie węglowodanów, a stosunek wapnia do fosforu pozostaje prawidłowy. Popiół wynosi 5,6% DM, co świadczy o wysokiej jakości użytych surowców. Producent jasno deklaruje suplementację witaminami i minerałami. Obecność dodatków funkcjonalnych (bio alg morskich, oleju konopnego i babki płesznik) wzbogaca dietę w jod, kwasy omega-3 i antyoksydanty. Co równie ważne, etykieta jest całkowicie transparentna: producent podaje nie tylko rodzaj mięsa, ale i konkretne części tuszy, a także procentowy udział każdego składnika. To sprawia, że karma A nie tylko spełnia standardy FEDIAF, ale realnie wspiera zdrowie psa, dostarczając mu wartościowych składników w formie bliskiej naturalnemu pożywieniu.

Karma B to natomiast przykład produktu budżetowego, którego skład opiera się na ogólnikach typu „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego, w tym drób minimum 4%”. Brak informacji o jakości surowca i brak wskazania źródeł mięsa nie pozwalają ocenić wartości biologicznej białka. Na etykiecie widnieje prawidłowa ilość białka i tłuszczu względem FEDIAF jednak popiół wskazuje na dużą ilość produktów ubocznych. Brakuje też dodatków funkcjonalnych i danych o proporcji wapnia do fosforu, a suplementacja ogranicza się do witaminy A i D3. Brak nawet minimalnych ilości warzyw, owoców czy ziół.

Porównanie obu produktów pokazuje, jak ważne jest krytyczne czytanie etykiety. Obie karmy formalnie spełniają normy FEDIAF, ale tylko Karma A realnie dostarcza wartości odżywczych i wspiera zdrowie, podczas gdy Karma B ogranicza się do minimum wymaganego prawem.

Szukasz karmy mokrej równie dobrej jak Karma A ? Zajrzyj na naszą stronę:

Ćwiczenie praktyczne – porównanie dwóch olei z łososia

Oleje mimo tego samego składnika mogą się również bardzo od siebie różnić i pierwszy lepszy olej może się okazać nie najlepszym wyborem. To ćwiczenie ma za zadanie uwrażliwić cię jako konsumenta na to jak czytać taką etykietę.

Cecha

Olej A

Olej B

Deklarowany skład

Olej z łososia (100%)

Olej z łososia tłoczony na zimno (100%)

Tłuszcz surowy

99%

99%

EPA

brak danych

17,9 g / 100 g

DHA

brak danych

10,9 g / 100 g

EPA + DHA

brak danych

28,8 g / 100 g

Omega-3 (łącznie)

brak danych

35,2 g / 100 g

Omega-6 (LA + inne)

brak danych

3,2 g / 100 g

Stosunek omega-6: omega-3

brak danych

0,09: 1 (bardzo korzystny)

Omega-9 (oleic acid i inne)

brak danych

11,4 g / 100 g

Nasycone kwasy tłuszczowe

brak danych

27,9 g / 100 g

Dodatkowe informacje

brak profilu, brak danych o metalu ciężkich, brak techniki pozyskiwania

pełny profil kwasów tłuszczowych, badania laboratoryjne, kontrola jakości i czystości

Transparentność składu

Niska – tylko ogólny tłuszcz 99%

Bardzo wysoka – dokładny profil (EPA, DHA, DPA, ALA, LA itd.), podany stosunek omega-6:3

Co wynika z porównania?

Olej A to podstawowy olej z łososia (100%), w którym producent podaje wyłącznie ogólną zawartość tłuszczu surowego (99%). Nie wiemy nic o proporcjach omega-3, omega-6 i omega-9, ani o technice pozyskiwania oleju. Brak szczegółowego profilu kwasów tłuszczowych utrudnia ocenę jego wartości odżywczej i jakości. Brak danych o czystości (np. metale ciężkie) ogranicza także możliwość obiektywnej oceny bezpieczeństwa produktu.

Olej B to również olej z łososia (100%), ale z pełnym raportem laboratoryjnym. Producent deklaruje zawartość tłuszczy omega3, jedne z najwyższych stężeń spotykanych w olejach rybich. Stosunek omega-6: omega-3 jest wyjątkowo korzystne zdrowotnie i chroni przed nadmiarem prozapalnych omega-6. Podano też zawartość omega-9 i nasyconych kwasów tłuszczowych. Producent również deklaruje niskie zawartości metali ciężkich, co jest dodatkowym atutem. Tak wysoka transparentność i dokładność danych sprawiają, że Olej B to produkt znacznie lepszej jakości niż Olej A.

Interesuje cię suplementacja olejem omega 3 i nie tylko ? Sprawdź oleje dla psów i oleje dla kotów dostępne w naszej ofercie! 

Podsumowanie – świadomy wybór karm i suplementów

Świadome czytanie etykiet to najważniejsze narzędzie, jakie ma opiekun psa czy kota. Dzięki niemu można łatwo odróżnić produkty wartościowe od przeciętnych i uniknąć marketingowych pułapek.

Jak czytać etykiety karm dla psów i kotów?

  • Skład surowcowy – im bardziej szczegółowy, tym lepszy. Jasne deklaracje typu „75% jagnięcina (mięso mięśniowe, serca, wątroba, nerki)” świadczą o wysokiej jakości receptury. Z kolei ogólniki takie jak „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” oznaczają niską przejrzystość i zwykle gorszą jakość.
  • Podroby i suplementacja – odpowiednio zbilansowane źródła (np. serca jako tauryna, wątroba jako witamina A, nerki jako cynk i selen) są bardziej wartościowe, niż syntetyczne dodatki. Suplementacja powinna być transparentna, najlepiej w formie naturalnej (drożdże, algi, oleje tłoczone na zimno, małża nowozelandzka), które mają większą biodostępność niż syntetyczne premiksy.
  • Warzywa i owoce – Zwracamy uwagę, żeby w składzie było pełne warzywo czy owoc; jak marchew, jabłka czy dynia, a nie przerobione już odpady; jak pulpa czy skrobia, gdyż to tanie wypełniacze o niskiej wartości odżywczej.
  • Oleje i tłuszcze – tłuszcz w karmach to zwykle 2–5% receptury, więc wszystkie składniki wymienione po nim są w ilościach śladowych. Najlepsze oleje to te tłoczone na zimno, o udokumentowanym profilu kwasów tłuszczowych i korzystnym stosunku omega-6: omega-3.
  • Parametry analityczne – aby porównywać karmy, trzeba patrzeć na wartości w suchej masie. Wysokiej jakości produkty mają 30–60% białka, 20–35% tłuszczu, poniżej 20% węglowodanów DM, a niski poziom popiołu (<12% DM) świadczy o braku tanich produktów ubocznych.

Ostatecznie to poziom szczegółowości i transparentność etykiety są najlepszym wyznacznikiem jakości. Im więcej konkretów o składnikach, technice produkcji i źródłach suplementacji, tym większa pewność, że produkt naprawdę wspiera zdrowie psa czy kota, a nie tylko spełnia minimalne wymagania prawne.

Powodzenia w świadomym wyborze – masz już komplet narzędzi, by pewnie odróżnić produkt „marketingowy” od tego, który naprawdę wspiera zdrowie Twojego psa lub kota.

Czy zastanawiasz się teraz jaka karma będzie tą najlepszą dla Twojego psa ? Przeczytaj naszego bloga : Skład karmy dla psów – jak wybrać karmę z dobrym składem?, aby zawęzić poszukiwania.

Bibliografia:

  1. FEDIAF. Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs – Version July 2024 [Internet]. Brussels: European Pet Food Industry Federation; 2024 [cited 2025 Sep 2].
  2. FEDIAF. Code of Good Labelling Practice for Pet Food [Internet]. Brussels: European Pet Food Industry Federation; 2019 [cited 2025 Sep 2].
  3. AAFCO. Pet Food Labeling Guide [Internet]. Champaign, IL: Association of American Feed Control Officials; 2023 [cited 2025 Sep 2].
  4. AAFCO. Reading Labels [Internet]. Champaign, IL: Association of American Feed Control Officials; 2023 [cited 2025 Sep 2].
  5. Bauer JE. Therapeutic use of fish oils in companion animals. J Am Vet Med Assoc. 2011;239(11):1441-51.
  6. Hall JA, Jewell DE. Feeding healthy beagles medium-chain triglycerides, fish oil, and carnitine offsets age-related changes in serum fatty acids and carnitine metabolites. PLoS One. 2012;7(9):e49510.
  7. Meydani SN, Han SN, Wu D. Vitamin E and immune response in the aged: molecular mechanisms and clinical implications. Immunol Rev. 2005;205:269-84.
  8. Pérez-Cano FJ, Castell M. Flavonoids, inflammation and immune system. Nutrients. 2016;8(10):659.
  9. National Research Council (NRC). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. Washington, DC: National Academies Press; 2006.
  10. Hendriks WH, Emmens MM, Trass B, Pluske JR. Heat processing changes the protein quality of canned cat foods as measured with a rat bioassay. J Anim Sci. 1999;77(3):669-76.
  11. Booth SL, Centurelli MA. Vitamin K: a practical guide to the dietary management of patients on oral anticoagulants. J Thromb Thrombolysis. 1999;7(1):1-5.
  12. European Food Safety Authority (EFSA). Scientific Opinion on the safety and efficacy of menadione nicotinamide bisulfite (Vitamin K3) for all animal species. EFSA Journal. 2014;12(1):3532.
  13. Doerfler RE, Krook L. Vitamin A toxicosis in the cat. J Nutr.2000;130(12):3039S-40S.
  14. Fraser CM, Bergeron JA. Bioavailability of trace minerals in chelated and inorganic forms in companion animals: a review. Vet Clin North Am Small Anim Pract. 2009;39(3):477-90.
  15. Case LP, Daristotle L, Hayek MG, Raasch MF. Canine and Feline Nutrition: A Resource for Companion Animal Professionals. 3rd ed. St. Louis: Elsevier; 2011.

Oceń nasz artykuł!

Kliknij na gwiazdki aby dodać ocenę!

Średnia ocena 5 / 5. Liczba głosów: 8

Nikt jeszcze nie ocenił artykułu 🙁

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Twój koszyk